Xuân mới là thời khắc nhìn lại chặng đường đã qua và định hình những bước đi cho tương lai. Trong tiến trình đổi mới và phát triển của ngành y tế, chuyển đổi số không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu, gắn chặt với mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Với tinh thần đó, Tạp chí Sức Khỏe Cộng Đồng trân trọng giới thiệu bài viết phỏng vấnTS.BS Lê Văn Cường- Giám đốc Sở Y tế tỉnh Thanh Hóa, nhằm làm rõ những dấu ấn nổi bật, những “điểm nghẽn” cần tháo gỡ và thông điệp đổi mới mà ngành Y tế Thanh Hóa gửi gắm trong năm bản lề hướng tới y tế số toàn diện.

Thưa ông, hiện ông đánh giá như thế nào về bức tranh chung của ngành y tế địa phương, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số đang được xác định là nhiệm vụ trọng tâm?

TS.BS Lê Văn Cường:Có thể khẳng định, bức tranh chung của ngành Y tế Thanh Hóa những năm gần đây là bức tranh của sự nỗ lực, đổi mới và chuyển động mạnh mẽ theo hướng hiện đại, bền vững. Bên cạnh việc củng cố mạng lưới y tế cơ sở, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và phòng, chống dịch bệnh, chuyển đổi số được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong công tác quản lý, điều hành của toàn ngành.

Chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ thông tin, mà là quá trình thay đổi toàn diện phương thức quản lý, quy trình chuyên môn và cách thức phục vụ người dân. Được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và sự vào cuộc đồng bộ của toàn ngành. Với tinh thần “6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”, ngành Y tế Thanh Hóa từng bước hình thành các nền tảng y tế số, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường tính minh bạch, hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống y tế hiện đại, lấy người bệnh làm trung tâm.

Bệnh án điện tử được Bộ Y tế xác định là nền tảng cốt lõi trong lộ trình chuyển đổi số y tế. Theo ông, việc triển khai bệnh án điện tử tại Thanh Hóa có ý nghĩa như thế nào đối với công tác quản lý, điều hành và chất lượng khám, chữa bệnh cho người dân?

TS.BS Lê Văn Cường: Bệnh án điện tử được xác định là nền tảng cốt lõi, là “xương sống” trong lộ trình chuyển đổi số y tế. Việc triển khai bệnh án điện tử tại Thanh Hóa không chỉ thay thế bệnh án giấy, mà quan trọng hơn là chuẩn hóa quy trình chuyên môn, hình thành môi trường làm việc số, làm đúng - làm đủ - làm theo quy định.

Đến nay, toàn tỉnh đã có 59/61 bệnh viện hoàn thành triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, trong đó có 15 đơn vị đã chính thức ngừng sử dụng bệnh án giấy. Điều này giúp lãnh đạo các cấp theo dõi, giám sát hoạt động khám, chữa bệnh dựa trên dữ liệu thời gian thực; hỗ trợ bác sĩ t iếp cận nhanh, đầy đủ thông tin người bệnh; giảm sai sót chuyên môn; đồng thời tạo nền tảng để hình thành hồ sơ sức khỏe điện tử suốt đời, phục vụ khám chữa bệnh liên tục, liên thông giữa các tuyến, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.

Ông có thể chia sẻ kết quả bước đầu cũng như những thuận lợi, khó khăn trong quá trình triển khai số hoá quy trình khám chữa bệnh, đăng ký tthông tin và quản lý dữ liệu sức khoẻ trên nền tảng số tại địa phương?

TS.BS Lê Văn Cường:Thời gian qua, ngành Y tế Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp số hóa quy trình khám, chữa bệnh như: Sử dụng thẻ CCCD gắn chip, ứng dụng VNeID trong đăng ký khám; triển khai KIOSK y tế thông minh; sinh mã định danh, mã vạch bệnh phẩm xét nghiệm tại nguồn; phân luồng thực hiện cận lâm sàng, cấp phát thuốc; tối ưu hóa quy trình trích sao hồ sơ bệnh án; từng bước tích hợp và quản lý dữ liệu sức khỏe người dân trên nền tảng số.

Kết quả bước đầu rất tích cực: Thời gian khám chữa bệnh được rút ngắn rõ rệt; quy trình khám chữa bệnh minh bạch hơn; người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận tiện hơn. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp khó khăn do hạ tầng công nghệ chưa đồng đều giữa các tuyến, năng lực công nghệ thông tin của một bộ phận cán bộ y tế còn hạn chế và thói quen sử dụng hồ sơ giấy chưa được thay đổi triệt để, nhất là tại tuyến cơ sở.

Một trong những yêu cầu quan trọng hiện nay là bảo đảm khả năng liên thông dữ liệu y tế giữa các cơ sở khám chữa bệnh và các hệ thống dùng chung của Bộ Y tế. Ông đánh giá như thế nào về thực trạng liên thông dữ liệu y tế tại Thanh Hóa và những “điểm nghẽn” cần tiếp tục tháo gỡ?

TS.BS Lê Văn Cường:Về kết nối liên thông, ngành y tế Thanh Hóa đã thực hiện đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả, đạt chỉ tiêu đề ra. Cụ thể, 100% cơ sở y tế đã liên thông dữ liệu giám định BHYT; liên thông dữ liệu giấy khám sức khỏe lái xe, giấy chứng sinh, giấy báo tử. Dữ liệu trẻ em và đối tượng bảo trợ xã hội cũng được làm sạch và cập nhật với tỷ lệ rất cao. Tiến tới liên thông và công khai dữ liệu định danh cơ sở khám chữa bệnh, định danh nhà thuốc, người hành nghề khám bệnh chữa bệnh… và bản đồ ngành y tế Thanh Hóa.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc liên thông dữ liệu vẫn chưa đồng bộ, chưa khai thác hết giá trị của dữ liệu số. Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là sự khác biệt về nền tảng phần mềm giữa các cơ sở, chuẩn dữ liệu chưa hoàn toàn thống nhất, cũng như hạn chế về hạ tầng và nguồn lực đầu tư. Thời gian tới, ngành Y tế Thanh Hóa sẽ tiếp tục tập trung chuẩn hóa dữ liệu, tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật của Bộ Y tế, thúc đẩy kết nối, chia sẻ dữ liệu đảm bảo dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, qua đó từng bước hình thành “văn hóa quản lý dựa trên dữ liệu” trong toàn ngành.

Việc triển khai bệnh án điện tử và các nền tảng y tế số đòi hỏi cao về hạ tầng công nghệ thông tin, nguồn nhân lực và thay đổi thói quen làm việc của đội ngũ y tế. Theo ông, thách thức lớn nhất hiện nay là gì và ngành y tế Thanh Hóa đang có giải pháp ra sao?

TS.BS Lê Văn Cường:Thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở hạ tầng hay kinh phí đầu tư, mà chính là sự thay đổi tư duy, thói quen làm việc của đội ngũ cán bộ y tế và thói quen tiếp cận dịch vụ y tế của người dân. Chuyển đổi số đòi hỏi cán bộ y tế phải làm việc trên môi trường số, tuân thủ quy trình chuẩn và sử dụng dữ liệu làm căn cứ chuyên môn, quản lý; trong khi một bộ phận người dân vẫn còn tâm lý quen với hồ sơ giấy, e ngại khi tiếp cận các tiện ích y tế số. Bên cạnh đó, yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh mạng và bảo mật dữ liệu y tế cũng đặt ra nhiều thách thức trong quá trình triển khai.

Để vượt qua những thách thức này, ngành Y tế Thanh Hóa xác định rõ vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ y tế, riêng trong năm 2025 đã tập huấn cho hơn 7.000 lượt cán bộ, đưa tiêu chí “năng lực số” vào đánh giá cán bộ hàng năm; đồng thời tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn để người dân từng bước làm quen, chủ động sử dụng các dịch vụ y tế số. Song song với đó, ngành chú trọng đầu tư hạ tầng, triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn, an ninh mạng, phân quyền truy cập dữ liệu chặt chẽ, bảo vệ thông tin người bệnh. Việc triển khai được thực hiện theo lộ trình phù hợp, với quan điểm xuyên suốt là chuyển đổi số phải gắn với cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và hiệu quả công việc của mỗi cán bộ y tế.

Dữ liệu y tế là dữ liệu đặc biệt nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến quyền riêng tư của người dân. Ông có thể chia sẻ quan điểm và định hướng của Sở Y tế Thanh Hóa trong việc bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin khi triển khai bệnh án điện tử và các hệ thống y tế số?

TS.BS Lê Văn Cường:Bảo đảm an toàn, an ninh thông tin y tế là yêu cầu bắt buộc và là nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình chuyển đổi số của ngành. Sở Y tế Thanh Hóa luôn quán triệt và tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn thông tin mạng và các hướng dẫn của Bộ Y tế.

Song song với đầu tư hạ tầng kỹ thuật, ngành chú trọng xây dựng quy chế quản lý, phân quyền truy cập dữ liệu chặt chẽ; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ y tế trong việc bảo mật thông tin người bệnh; chủ động, tăng cường kiểm tra, giám sát; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các nguy cơ mất an toàn thông tin, nhằm tạo niềm tin cho người dân khi sử dụng các dịch vụ y tế số.

Nhân dịp Xuân mới, ông muốn gửi gắm thông điệp gì tới đội ngũ cán bộ y tế và người dân Thanh Hóa về tinh thần đổi mới, ứng dụng công nghệ số nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng trong thời gian tới?

TS.BS Lê Văn Cường:Nhân dịp năm mới 2026, năm bản lề hướng tới mục tiêu “Bệnh viện thông minh - Y tế số - Sức khỏe số”. Tôi mong muốn gửi tới toàn thể đội ngũ cán bộ y tế lời tri ân sâu sắc và lời chúc sức khỏe, hạnh phúc, tiếp tục phát huy tinh thần “Lương y như từ mẫu” trong thời đại số: không ngừng học hỏi, làm chủ công nghệ để phục vụ người bệnh chuyên nghiệp hơn, hiệu quả hơn. Hãy coi chuyển đổi số là công cụ đắc lực để giảm áp lực công việc và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

Đối với người dânThanh Hóa, tôi mong nhận được sự đồng hành, ủng hộ và chủ động tham gia các dịch vụ y tế số, cùng ngành Y tế xây dựng môi trường chăm sóc sức khỏe hiện đại, minh bạch, hiệu quả. Với tinh thần đổi mới, quyết tâm và sự chung sức của cả hệ thống, ngành Y tế Thanh Hóa sẽ tiếp tục nỗ lực vì mục tiêu cao nhất là bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân trong giai đoạn mới.

Xin kính chúc Ban Biên tập, đội ngũ nhà báo, phóng viên và toàn thể độc giả Tạp chí Sức Khỏe Cộng Đồng một năm mới An khang - Thịnh vượng!